Επιστροφή στον κατάλογο των Λαογραφικών

 

Λαογραφικά

 

Περιπέτειες των ναυτικών

 

(κείμενο του Αντώνη Εξαδάκτυλου(1))

 

1. Οι Σκέψεις του Μάο.

 

Όλοι γνωρίζουμε ότι τη δεκαετία του ’60 η Κίνα βρισκόταν στη διακυβέρνηση του Μάο Τσε Τουνγκ και περνούσε τη λεγόμενη πολιτιστική επανάσταση. Ο κινεζικός λαός υπέφερε τα πάνδεινα και χιλιάδες λαού καταδικάστηκαν σε καταναγκαστικά έργα ακόμα και σε θάνατο. Τα ελληνικά πλοία δε σταμάτησαν να μεταφέρουν προϊόντα στην Κίνα και πολλά πλοία, και Ανδριώτικα, με Στενιώτες Πλοιάρχους και πληρώματα έζησαν δύσκολες μέρες στην Κίνα.

Δύο Έλληνες Πλοίαρχοι βίωσαν όλη την αγριότητα εκείνης της εποχής στην Κίνα. Ο Γιάννης Γκόρος με τη σύζυγό του, που πέρασαν αρκετό καιρό φυλακισμένοι στην Κίνα και ο συγχωριανός μας Νικολός Φαλαγκάς(2) γνωστός κυρίως με το παρεπώνυμο Αστακός.

Θα σας διηγηθώ την περιπέτεια του Νικολού όπως μου την εξιστόρησε στην αυλή του πατρικού του σπιτιού στις Στενιές.

Ήταν λοιπόν Πλοίαρχος σε πλοίο της εταιρείας Ε. Εμπειρίκου και το πλοίο του ναυλώθηκε να μεταφέρει σιτηρά σε κάποιο λιμάνι της Κίνας. Με τον κατάπλου του πλοίου στο λιμάνι εκφόρτωσης, όπως συνηθίζεται, επέβησαν οι Κινεζικές αρχές για να ελευθεροκοινωνήσουν το πλοίο. Οι κομισάριοι του κόμματος, άφηναν έντυπο υλικό στα πλοία, κυρίως με τις «σκέψεις του Μάο» για να διαβάσουν οι ναυτικοί. Ο πλοίαρχος, μοίραζε τα έντυπα στο πλήρωμα και φυσικά κανείς δεν τους έδινε σημασία.

Ο λόγος που φυλακίστηκαν ο Γιάννης Γκόρος και η σύζυγός του, ήταν η απόρριψη αυτού του υλικού από την Κυρία Γκόρου, επιδεικτικά μπρος στις αρχές. Μετά την αποφυλάκισή τους, ο Γιάννης Γκόρος χώρισε τη γυναίκα του, μην μπορώντας να τη συγχωρέσει για τα δεινά που πέρασαν στη φυλακή.

Ο συγχωριανός μας όμως, ο Νικολός, τα μοίρασε στο πλήρωμα και έδωσε τις κατάλληλες εντολές. Η εκφόρτωση ξεκίνησε με μιλιούνια εργάτες και εργάτριες και με τις μπίγες του πλοίου. Κανείς από το πλήρωμα δεν επιτρεπόταν να πατήσει έστω το έδαφος της Κίνας. Όταν πλέον η εκφόρτωση έφτανε στο τέλος της, δυστυχώς, ένας εργάτης γλίστρησε από  το καπάκι του αμπαριού και άφησε την τελευταία του πνοή πέφτοντας στο πάτωμα του αμπαριού. Πανικός!!! οι εργάτες σταμάτησαν την εκφόρτωση και σύντομα έφτασαν οι στρατιωτικοί που αμέσως συνέλαβαν τον Πλοίαρχο. Ο Νικολός οδηγήθηκε έξω από το πλοίο για ανάκριση και κρατήθηκε για μέρες, χωρίς να πολυκαταλαβαίνει γιατί τον ταλαιπωρούσαν τόσο. Ένας μεταφραστής, του εξήγησε ότι επρόκειτο να περάσει από δίκη με την κατηγορία της ανθρωποκτονίας. Πράγματι, ένα πρωινό, τον οδήγησαν σε λαϊκο-στρατιωτικό δικαστήριο όπου του απαγγέλθηκαν κατηγορίες και βέβαια χωρίς να παρίσταται υπεράσπισή του. Τρομοκρατημένος, άρχισε να καταλαβαίνει ότι τον ετοίμαζαν για εκτέλεση, με συνοπτικές διαδικασίες. Ξαφνικά, και μες τη απόγνωσή του, δίνει μια κλωτσιά στο έδρανο που καθόταν, σηκώθηκε όρθιος και φώναξε απευθυνόμενος στους δικαστές (μεταφράζοντος βεβαίως του διερμηνέα).

 

-Εσείς που με κατηγορείτε, ξέρετε τι λένε οι «σκέψεις του αρχηγού Μάο» στο άρθρο τάδε , παράγραφο τάδε;»

 

Οι δικαστές πάγωσαν και αλληλοκοιτάζονταν γιατί κανείς δεν τολμούσε να δείξει ότι δεν ήξερε. Ο Νικολός επανέλαβε πιο δυνατά την ερώτησή του, χτυπώντας και το χέρι του, αυτή τη φορά. Οι δικαστές, παγωμάρα. Ζήτησε λοιπόν να του φέρουν ένα αντίτυπο από τις «σκέψεις του Μάο», το οποίο εκείνος είχε όχι μόνο ξεφυλλίσει, αλλά και διαβάσει επιμελώς από περιέργεια και βρήκε το επίμαχο άρθρο και τους διάβασε τη σκέψη του Μάο, διατείνοντας ότι το πρώτο λάθος είναι συγχωρητέο, κατά τον γραμματέα του ΚΚΚ. Ζήτησε λοιπόν από τους δικαστές να τον συγχωρήσουν, μια και ήταν το πρώτο περιστατικό για εκείνον. Οι δικαστές, φοβούμενοι και αυτοί, όταν φάνηκε η άγνοιά τους στο σχετικό άρθρο, βιάστηκαν να τον αθωώσουν και να απαλλαγούν από τον παμπόνηρο Έλληνα.

Το πλοίο δεν συνέχισε την εκφόρτωση, μα έφυγε πάση δυνάμει για Ιαπωνία, χωρίς εντολές από την πλοιοκτήτρια εταιρεία. Ο Νικολός ξεμπαρκάρισε από το αγκυροβόλιο της YOKOHAMA προτού καν σβήσει η μηχανή του πλοίου.

Δεν ξαναπήγε ποτέ στην Κίνα και ασφαλώς καλά έκανε.

Ποιος μπορούσε να αποκλείσει ότι δε θα ξανασυνέβαινε τέτοιο περιστατικό;

Τα περιστατικά των δύο αυτών πλοιάρχων είναι μόνο λίγα από τις περιπέτειες που ζουν καθημερινά οι ναυτικοί είτε με περιστατικά αιχμαλωσίας από πειρατές στη Σομαλία και τη Νιγηρία είτε με δικαστικές εμπλοκές μετά από ατυχήματα που ουδόλως ευθύνονται.

Ας είναι αιωνία η μνήμη τους.

___________________________________________________________________________________________________

 

(1) Εξαδάκτυλος Αντώνης του Δημητρίου (1282) #525 info

(2) Φαλαγκάς Νικολός του Ιωάννη (1432) #2736.

________________________________________

 

2. Το πρώτο μπάρκο του Λινάρδου.

 

(κείμενο του Αντώνη Εξαδάκτυλου(1))

 

Κατάφερα να βρω στο ΝΑΤ ένα πιστοποιητικό της θαλάσσιας υπηρεσίας του θείου μου Λινάρδου Εξαδάκτυλου(2).  Βλέποντας αυτό το χαρτί είδα ότι πρωτομπαρκάρισε στο στο ιστιοφόρο «ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ» ναυτόπαις και όπως φαίνεται από την υπηρεσία του ήταν μόλις 14 χρόνων.

Τα υπόλοιπα τα γνωρίζω από διηγήσεις του ίδιου που είχε με εμένα.

Εκτελούσε όμως καθήκοντα βοηθού τραπεζοκόμου, και δίπλα στην "μπράντα" του, είχε κρεμάσει ένα κομμάτι σχοινί μανίλα, όπου τις ώρες ανάπαυσης έσερνε τις παλάμες του σ' αυτό, για να προετοιμαστούν-σκληρύνουν, προτού του εμπιστευτούν καθήκοντα στην κουβέρτα. Το τελευταίο του ταξίδι στο ιστιοφόρο αυτό ήταν μεταφορά μούστου από τη Σάμο στη Μασσαλία. Εφτασαν λοιπόν στη Σάμο, φορτωμένοι με άδεια βαρέλια, που όμως όλα είχαν πινακίδες με τι κρασί θα περιείχαν. Τους συνόδευε και ένας Γάλλος αντιπρόσωπος του φορτίου.

Στην Σάμο, γέμισαν όλα τα βαρέλια με μούστο, τον ίδιο για όλα.

Στο ταξίδι, ο Γαλλος, πήγαινε στα βαρέλια με ένα ντουρβα και ανάλογα με την ετικέτα, έριχνε και τα ανάλογα συστατικά σε κάθε βαρέλι. Τους εξήγησε, ότι στον προορισμό τα βαρέλια θα είχαν εξαίρετο Γαλλικό κρασί. Αυτό το γεγονός έμελε να αποτρέπει τον θειο μου από όλα τα Γαλλικά κρασιά σε όλη την μετέπειτα ζωή του.

Οταν παρέπλεαν τον "Κάβο Μπόνο" (το πέρασμα μεταξύ Τυνήσιας και Σικελίας), περιοχή με μεγάλες φουρτούνες το χειμώνα, συνάντησαν μεγάλη τρικυμία και στις προσπάθειες να σώσουν το καράβι, άρχισαν να κόβουν τα άλμπουρα, (το ξαμπούλερμα όπως είναι γνωστό στην ναυτική τέχνη). Όμως αυτό δεν ήταν αρκετό για να ανακάμψει το ιστιοφόρο και αποφάσισαν να το ελαφρύνουν πετώντας το κρασί στην θάλασσα. Αρχισαν λοιπόν να σπάνε τα βαρέλια με μπαλτάδες, να χύνουν το κρασί στις σεντίνες και να το αντλούν με τις χειραντλίες στην θάλασσα. Ο κακομοίρης ο Γάλλος έκλαιγε και από τον φόβο του αλλά και για το χαμένο κρασί. Οι απέλπιδες προσπάθειες δεν απέδωσαν και αναγκάστηκαν να ετοιμαστούν για εγκατάλειψη του καραβιού τους. Ετοίμασαν τις βάρκες και με όσα λιγοστά φορούσαν, τις καθέλκυσαν, μπήκαν μέσα και πάλευαν τα κύματα. Στην απόγνωση τους, είδαν στον ορίζοντα καπνό απο ατμόπλοιο και άρχισαν να πετούν ρουκέτες κινδύνου. Το ατμόπλοιο δεν ανταποκρίνονταν στα σήματα κινδύνου και η απελπισία τους μεγάλωνε. Οταν το ατμόπλοιο φαινόταν να τους προσπερνά, το είδαν τελικά να γυρίζει προς το μέρος τους και πήραν κουράγιο πως σώθηκαν. Το ατμόπλοιο τους πλησίασε, σταμάτησε και άρχισε την περισυλλογή τους. Τι έκπληξη και χαρά, όταν ο θειος μου αντίκρισε τον Μήτσο τον Γιαλαρό(4) πλήρωμα στο Αμερικανικών συμφερόντων αυτό πλοίο. Οι ναυαγοί, ξυλιασμένοι όπως ήταν από το κρύο, έτρεξαν στην καζανιέρα του ατμόπλοιου για να ανακάμψουν. Ο θειος παρέμεινε στην κουβέρτα του ατμόπλοιου βοηθώντας στην ανέλκυση των βαρκών που είχαν σωθεί. Από τους ναυαγούς που έτρεξαν στην καζανιέρα, οι περισσότεροι πέθαναν εκεί από το σοκ της έντονης ζέστης. Τυχερός ο θειος μου που έμεινε έξω, γλύτωσε.

Το Ελληνικό κράτος, όταν έμαθε το περιστατικό, έκανε δυο κινήσεις. Εστειλε παράσημο στον Αμερικάνο πλοίαρχο του ατμόπλοιου, και κλήτευση για στάση στον Μήτσο το Γιαλαρό.΄Τον είχε καταγγείλει ο Αμερικνος πλοίαρχος, γιατί όταν είδαν τις ρουκέτες των απελπισμένων ναυαγών, αποφάσισε να τις αγνοήσει και να συνεχίσει το ταξίδι. Στο τιμόνι ετυχε να βρισκετε ο Μήτσος εκείνη την στιγμή και ξεσήκωσε τον κόσμο, απειλώντας με χειροδικία τον πλοίαρχο. Κατάφερε έτσι, να τον αναγκάσει στην διάσωση.

Την ιστορία αυτή μου την διηγηθήκαν και οι δυο τους, σε διαφορετικές στιγμές.

Ας είναι αιωνία η μνήμη τους.

 

___________________________________________________________________________________________________

 

σημ. για να δείτε το πιστοποιητικό της θαλάσσιας υπηρεσίας του Λινάρδου Εξαδάκτυλου, πατήστε εδώ.

 

(3) Εξαδάκτυλος Λινάρδος του Νικολάου (123) #487 info

(4)Πολέμης Δημήτριος του Κωνσταντίνου (141312) #1105 info.

 

 

Επιστροφή στον κατάλογο των Λαογραφικών

 

Επιστροφή στην αρχική σελίδα