Επιστροφή

 

Λαογραφικά

 

Λιοτρόπι και λοιπές αποφράδες ημέρες

 

(κείμενο του Νικολού Εξαδάκτυλου)

 

Στις Στενιές, ίσως και σε άλλα μέρη, υπάρχει πάντοτε μια ημέρα της εβδομάδας η οποία θεωρείται δυσοίωνη, και για το λόγο αυτό αποφράς (κανείς δεν την αναφέρει, δεν μιλάει γι’ αυτήν).

Η ημέρα αυτή εξαρτάται από το ηλιοτρόπιο, εαρινό και φθινοπωρινό. Στα ηλιοτρόπια έχουμε ισημερία (ίση διάρκεια ημέρας και νύχτας). Η ημερομηνία του εαρινού ηλιοτρόπιου είναι μεταβλητή κάθε χρόνο. Μπορεί να πέσει 19 Μαρτίου (πολύ σπάνια, η επόμενη φορά για την Αθήνα θα είναι το έτος 2052), 20 Μαρτίου (συνήθως) και 21 Μαρτίου (είχαμε τα έτη 2007, 2011 και 2015 αλλά η επόμενη φορά θα είναι το έτος 2102). Ανάλογη είναι και η περίπτωση της φθινοπωρινής ισημερίας που συνήθως πέφτει στις 22 Σεπτεμβρίου.

 

(σημ. το κείμενο γράφτηκε στις 17 Ιουλίου 2018).

 

Η εαρινή ισημερία για την Αθήνα (ποικίλει από μέρος σε μέρος ανάλογα με το γεωγραφικό μήκος του τόπου) για το έτος 2018 έπεσε στις 20 Μαρτίου. Η ημέρα την ημερομηνία αυτή ήταν Τρίτη.

 

Κάθε Τρίτη (20 Μαρτίου, 27 Μαρτίου, 3 Απριλίου, κοκ) μέχρι την επόμενη ισημερία που θα συμβεί στις 23 Σεπτεμβρίου 2018

(ημέρα Κυριακή) ονομάζεται λιοτρόπι. Το λιοτρόπι του επόμενου εξαμήνου (φθινόπωρο, χειμώνας) θα είναι η Κυριακή. Και πάει λέγοντας...

 

Τα λιοτρόπια θεωρούνται αποφράδες ημέρες και τηρούνται σχολαστικά. Καμία σοβαρή εργασία δεν κάνει να γίνει λιοτρόπι. Είτε είναι προξενιό, αρραβώνας, γάμος, βάφτιση, εγκαίνια σπιτιού, όργωμα, κλάδεμα, τρύγος, αναχώρηση για ταξίδι και ότι μπορεί να φανταστεί κανείς. Δε ρισκάρεις να χαλάσει ο γάμος, να πάρεις δυο πιθάρια ξίδι, να μη γυρίσεις ποτέ πίσω.

 

Ας κάνουμε υπομονή άλλη μια μέρα ακόμα...

 

...

 

Η ημέρα Τρίτη (ημέρα κατά την οποία αλώθηκε η Πόλη) αλλά και η Παρασκευή (από τα γεγονότα της σταύρωσης του Κυρίου) έχουν μονίμως μια αισιοδοξία αρκετά μικρότερη από τις λοιπές ημέρες. Τα επιρρήματα «Τριτιάτικα» και «Παρασκευάτικα» ακούγονταν επίμονα όταν για κάποιους λόγους έπρεπε να αναβληθεί κάποια εργασία. 

 

Η Κυριακή ήταν μια γιορτινή ημέρα. Η αργία τηρούταν και από σεβασμό στη θρησκεία η οποία την επέβαλε αλλά και για λόγους ανάπαυσης και συλλογής δυνάμεων για την υπόλοιπη εβδομάδα που θα ερχόταν. Ηταν η ημέρα που το φαγητό, το ντύσιμο και η διάθεση ήταν σαφώς καλύτερα από τις άλλες ημέρες.